Hüseynov Sahib Əhməd oğlu. Qeyri-klostridial anaerob perinonitin kompleks müalicəsi. 14.00.27- Cərrahlıg. Tibb elmləri doktoru alimlik dərəcəsi almag ücün Təgdim olunmuş diss. Avtoreferatı. 1.Peritonit zamanı peritoneal eksudantin mikrob nənzərəsi infeksialaşma mənbəyi olan organnın möhtəviyyatinin mikroflorfsının növ və kəmiyət tərkibi ilə təyin tdilir və onun makroskopik görünüşü və organoleptik xüsusiyetlıri onda olan mikrobların tərkib və migdarından asılıdır. Tərkibində aerob kokklar və enterobakteriyalar əksəriyyat təşkil etdikdə ekssudat bulanlıg maye və ya spesifik iyə malik olmayan ağ rengli irin şəklində olur.Tərkibində 102-104 mc/g migdarında anaerob mikroblarin olması əkssudatin makroskopik xüsusiyyətini dəyişmir, bu zaman peritonitin klinik əlamətləri özünü aydın bürüzə vərir, infeksion proses ağır endogen untoksikasiya ilə müşayət olunmur, əməloyyatdan sonrakı dövrdə az hallarda ağırlaşmalar baş verir. Tərkibində anaərobkarın migdan 1,0.106 mc/q və ondan yuxan oldugda peritoneal ekssudat xarakterik xarici əlamətlə- bizumtul, qəhvəyi və ya çürüntülü- yaşılımtıl rəng, kəskin xoşagəlməz iyə malik olur qeyri-klostridial anaerob infeksiyanın klinik əlamətləri neydana gəlir. 2. Periton boşluğunun anaerob qeyri-klistridial infeksiyası ağır gedişə malik olub, əməliyyatdan sonrakı dövlət rez-tez peritondaxili abses, yara unfeksiyası və peritonitin proqressivləşməsı şərlində ağırlaşmalar törədirXəstəıərin böyül bir qismində peritoneal əlamətlərin sönükolmasına baxmayaraq, həmişə endogen intoksikasiyanın əlamətləri özünü kəskin bürüzə verir. Qeyri-klostridial anaeob infeksiyalarln spesifik klinik əlamərləri, ekssudatin laborator-bakterioloji müayuinəainin cavabini alanadək, əmaliyyat vaxti 97,5 % hallarda onun öarakterini təyin etməyə imkan verir. 3.Paralitik bağırsaq keçməməzliyi ilə müşayiət olunan peritonit zaman mədə-bağırsaq traktının ayri-ayri şöbələrinin mikroflorası baryer mexanizmlərini pozaraq mədə-bağırsaq traktının proksimal hissələeinin yoğun bağırsaqda məskunlaşmış anaerob miroorqanizmlərdə kolonizasiyasına şərayit yaradır və nəticədə anaerob mikroblar mədə-bağırsaq traktının istənilən şöbəsindən inkişaf edən peritonitlərdə ayird edilir. 4. Qeyri-klostridial anaerob mikroblar enterobakterialar və aerob rokklarla assosiaaiya təşkil etdiktə və peritonial ekssudatla anaeroblarin migdarı 106 mc/q və daha çox olduqda peritonitli xəstələrintəxminən 64%-də qeyri-klostridial anaerob peritonit inkişaf edir. Qeyri-klostridial anaerob peritonit , əsasən, kəskin destruktiv appendisit nəticəsində (31,2%) və əməliyyatlardan aonra (33,3%) baş verir. 5. Qeyri-klostridial anaerob peritonit zamanı əməliyyatönü hazırlıq mərhələainin həcmi və müddəti peritonit ağırlıq dərəcəsindən asılı olaraq, 3 qrupda mühtalif xarakterda olur: a) I qrupa daxil olan xastəlırin ününi vəziyyətlıri kafi və ya nisbi kafi olurintoksikasiya əlamətləri olmur... ... xüsusi əməliyyatönü hazırlığa əhtiyacları yoxdur. b) II qrupa daxölö olan xəstələrin vəziyyətləri ağır olur. İnroksikasiya, hipovolemuya,eloektrolit balaysının pozğunluğu qeyd olunur. ... xüsüsi əməliyyatönü hazırlıq tələb olunur... c) III qrupa daxili olan xəstələrin vəziyyetləri həddundən artığ ağlr olur, ağır intoksilasiya və şokda olurlar. ... ... Antibiotiklərdən biri yüksək doza da və ya arteriya daxilinə vurulur və 100-200,0 ml metrodinazol infuziya edilir. 6. Xəstənin əmaliyyata hazır olması 3 əsas meyar ilə müəyyən edilməlidir: AT-100 mm c. süt. və yuxarı, nəbz 1”-də 120 vuru və aşağı, diurez 30-35 ml/saat və yuxarı. Bu vaxt xəstə əməliyyata götürülə bilər.Əks halda xəstənin vəziyyəti inoperabel kimi qiymətləndirilməlidir. 7. Nazik bağırsaqların distal şöbələrində olan dfektlərin, qoyulmuş nastmozların, ileotransverzoanastomozların tikişlərinin çatışmamazlığı nticəsində inkişaf edən əməliyyatdan sonrakı qeyri-klostridial anaerob peritonitlərdə, həmcinin, nazik bağırsağın distal hissənin rezek- siyası tələb olunur digər etologiyah anaerob peritoninlırdə müvəqqəti ileostomanin icrası adekvat cərrahi müalicə üsuludur.İleostomanin ləğv edilməsinin səmərəli müdəti əməliyyadan sonrakı dövrün 3-4-cü həftəsidir. Qeyri-klostridial anaerob peritonit fonunda nazik bağır- sağinda proksimal hissəsinin ( Treyts baından50-8- sm məzafədə) rezeksiyaainin zərürəti zamanı anastomozdan distal tərəfə kəçilməklə nazoinstestinal intubasiya etmək şərtilə bağırsaq anastomozlarinin qoyulması mümkündur. 8. Qeyri-klostridial anaerob infeksiyalara xas olan klinik əlamtlərə gdənyayılmış peritonin və parietal peritonit üaərində xaric edilə bilimmətən fibin çöküntülərinin olması zamanı periton boşluğunun proqramlaşirılmlş təftiş və sanasiyası yayılmış qeyri-klostridial anaerob peitonitin müalicəsinin ən effekti üsuludur. Onun tədbiqi əməliyyatdan sonrakı dövrdə ölüm 15,9% yara infeksiyalarını 26,6% azaltmışdır. Qarının ön divanın fleqmonasinin inkişafının isə tam qarşısı alınmışdır.